سوختن كتاب خدا فرمان مىدهى ، تا خون تو نخستين خونى نباشد كه ريخته شود ! « 1 » عكرمه و حسن بصرى گفته‌اند : اولين آيه‌اى كه از قرآن نازل شده ، بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ( 1 ) است كه خود اولين آيه‌ى مكى است . اولين سوره نيز اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ( 1 ) است . « 2 » امام على بن حسين ( ع ) : اولين سوره‌اى كه در مكه نازل شد اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ( 1 ) و آخرين سوره‌ى مكى « مؤمنون » است . گاه گويند : « سوره‌ى عنكبوت » . اولين سوره‌اى كه در مدينه نازل شد وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ است و آخرين سوره‌ى مدنى « سوره‌ى برائت » . اولين سوره‌اى كه پيامبر ( ص ) آن را در مكه آشكار كرد و آموزش داد وَ النَّجْمِ است . سخت‌ترين آيه براى دوزخيان اين آيه است : فَذُوقُوا فَلَنْ نَزِيدَكُمْ إِلَّا عَذاباً ( 30 ) « 3 » « پس بچشيد كه ما جز عذاب بر شما نيفزاييم » . اميدبخش‌ترين آيه براى يكتاپرستان اين آيه است : إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ « 4 » « به‌راستى خداوند نمىبخشد كه برايش انباز بگيرند ، و كمتر از آن را براى هر كه خواهد ، درگذرد » . واپسين آيه‌اى كه وحى شد اين بود : وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ « 5 » « و از روزى بپرهيزيد كه در آن ، به سوى خدا باز مىگرديد » . پيامبر ( ص ) پس از آن نُه شب زيست . « 6 »

--> ( 1 ) . بحارالانوار 31 / 270 ( 2 ) . اسباب النزول 14 ( 3 ) . نبأ 30 ( 4 ) . نساء 48 ( 5 ) . بقره 281 ( 6 ) . اسباب النزول 16 .